Προστατίτιδα
Προστατίτιδα
Τι είναι η προστατίτιδα;
Προστατίτιδα ονομάζεται η φλεγμονή του προστάτη αδένα. Είναι η συχνότερη ουρολογική διάγνωση σε άνδρες κάτω των 50 ετών και, σε αντίθεση με την καλοήθη υπερπλασία ή τον καρκίνο, αφορά όλες τις ηλικίες, ακόμη και άνδρες 20-30 ετών.
Ο όρος «προστατίτιδα» καλύπτει τέσσερις εντελώς διαφορετικές καταστάσεις, με διαφορετικά αίτια και εντελώς διαφορετική θεραπεία. Η σωστή ταξινόμηση είναι το πιο κρίσιμο βήμα: η λάθος διάγνωση οδηγεί σε ατέλειωτους κύκλους αντιβίωσης χωρίς αποτέλεσμα.
Οι τέσσερις τύποι προστατίτιδας
- Τύπος I - Οξεία βακτηριακή προστατίτιδα: αιφνίδια έναρξη με υψηλό πυρετό, ρίγος, έντονο άλγος στο περίνεο και δυσκολία ούρησης. Είναι επείγον περιστατικό και απαιτεί άμεση αντιβίωση.
- Τύπος II - Χρόνια βακτηριακή προστατίτιδα: υποτροπιάζοντα επεισόδια ουρολοίμωξης από το ίδιο μικρόβιο, που «φωλιάζει» στον προστάτη. Απαιτεί παρατεταμένη στοχευμένη αντιβίωση 4-6 εβδομάδων.
- Τύπος III - Χρόνια μη βακτηριακή προστατίτιδα / σύνδρομο χρόνιου πυελικού άλγους: η συχνότερη μορφή, περίπου το 90% των περιπτώσεων. Πόνος για πάνω από 3 μήνες χωρίς μικρόβιο στις καλλιέργειες.
- Τύπος IV - Ασυμπτωματική φλεγμονώδης προστατίτιδα: ανακαλύπτεται τυχαία σε βιοψία ή σε έλεγχο για άλλο λόγο και συνήθως δεν χρειάζεται θεραπεία.
Επίμονος πόνος και συχνουρία;
Η προστατίτιδα δεν αντιμετωπίζεται με επαναλαμβανόμενα αντιβιοτικά στην τύχη. Χρειάζεται σωστή ταξινόμηση του τύπου και εξατομικευμένο πλάνο.
Συμπτώματα προστατίτιδας
- Πόνος ή αίσθημα βάρους στο περίνεο, στο όσχεο, στο πέος ή στην οσφύ
- Καύσος και πόνος κατά την ούρηση (δυσουρία)
- Συχνουρία, επιτακτική ούρηση και νυκτουρία
- Επώδυνη εκσπερμάτιση ή αίμα στο σπέρμα
- Αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης και αδύναμη ροή
- Στυτική δυσλειτουργία και μειωμένη λίμπιντο
- Πυρετός και ρίγος - μόνο στην οξεία βακτηριακή μορφή
Διάγνωση
Η διερεύνηση περιλαμβάνει το ερωτηματολόγιο NIH-CPSI για την ποσοτικοποίηση των συμπτωμάτων, γενική και καλλιέργεια ούρων, καλλιέργεια προστατικού υγρού ή τη δοκιμασία δύο ή τεσσάρων δειγμάτων που εντοπίζει αν ο προστάτης είναι η εστία, PSA όπου ενδείκνυται, ουροροομετρία με μέτρηση υπολειπόμενου όγκου, διορθικό υπερηχογράφημα και κλινική εκτίμηση του πυελικού εδάφους.
Θεραπεία προστατίτιδας
Η θεραπεία καθορίζεται αποκλειστικά από τον τύπο. Στις βακτηριακές μορφές χορηγείται στοχευμένη αντιβίωση βάσει αντιβιογράμματος, παρατεταμένη ώστε να διεισδύσει επαρκώς στον προστατικό ιστό. Στη χρόνια μη βακτηριακή μορφή τα αντιβιοτικά δεν έχουν θέση· η αντιμετώπιση είναι πολυπαραγοντική και περιλαμβάνει α-αναστολείς, αντιφλεγμονώδη, νευροτροποποιητικά φάρμακα, φυσικοθεραπεία και χαλάρωση του πυελικού εδάφους, θερμά επικαθίσματα, διαχείριση στρες, τακτική ήπια άσκηση και διατροφικές τροποποιήσεις.
Η προστατίτιδα είναι μεταδοτική;
Όχι. Η προστατίτιδα δεν είναι σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα και δεν μεταδίδεται στη σύντροφο. Σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί από παθογόνα που μεταδίδονται σεξουαλικά, όπως χλαμύδια, αλλά η ίδια η φλεγμονή δεν μεταδίδεται.
Η προστατίτιδα οδηγεί σε καρκίνο του προστάτη;
Όχι. Δεν υπάρχει τεκμηριωμένη αιτιολογική σχέση μεταξύ προστατίτιδας και καρκίνου του προστάτη. Η προστατίτιδα όμως ανεβάζει σημαντικά το PSA, κάτι που μπορεί να προκαλέσει αδικαιολόγητη ανησυχία – γι’ αυτό το PSA δεν μετριέται ποτέ σε ενεργή φλεγμονή.
Πόσο διαρκεί η θεραπεία;
Στην οξεία βακτηριακή μορφή η αντιβίωση διαρκεί 2-4 εβδομάδες. Στη χρόνια βακτηριακή απαιτούνται 4-6 εβδομάδες. Στη χρόνια μη βακτηριακή μορφή δεν υπάρχει σύντομη λύση: το πλάνο εφαρμόζεται για μήνες, με σταδιακή αλλά σαφή βελτίωση στη συντριπτική πλειονότητα των ασθενών.
Επηρεάζει η προστατίτιδα τη γονιμότητα;
Μπορεί να επηρεάσει προσωρινά την ποιότητα του σπέρματος λόγω της φλεγμονής, μειώνοντας την κινητικότητα και αυξάνοντας τον κατακερματισμό του DNA. Με την αντιμετώπιση της φλεγμονής οι παράμετροι συνήθως αποκαθίστανται μέσα σε 3-6 μήνες.
Ποιες τροφές πρέπει να αποφεύγω;
Το αλκοόλ, ιδίως τα αποστάγματα, τα πικάντικα, την καφεΐνη σε μεγάλες ποσότητες και τα ανθρακούχα ποτά, γιατί ερεθίζουν τον προστάτη και την κύστη. Ωφελεί η επαρκής ενυδάτωση, η αποφυγή παρατεταμένης καθιστικής θέσης και η τακτική ήπια άσκηση.
Γιατί τα αντιβιοτικά δεν με βοηθούν;
Πιθανότατα επειδή δεν έχετε βακτηριακή προστατίτιδα. Το 90% των περιπτώσεων είναι χρόνια μη βακτηριακή προστατίτιδα, όπου δεν υπάρχει μικρόβιο να σκοτωθεί. Η επαναλαμβανόμενη άσκοπη αντιβίωση δημιουργεί αντοχές και καθυστερεί τη σωστή θεραπεία.
Διαβάστε επίσης
Ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της προστατίτιδας
Ο Δρ. Βασίλειος Γκολεζάκης εξατομικεύει τη θεραπεία ανάλογα με τον τύπο της προστατίτιδας, συνδυάζοντας φαρμακευτική αγωγή, φυσικοθεραπεία πυελικού εδάφους και συμπληρωματικές μεθόδους.