Κυστίτιδα
Κυστίτιδα
Τι είναι η κυστίτιδα;
Κυστίτιδα ονομάζεται η φλεγμονή του βλεννογόνου της ουροδόχου κύστης. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων οφείλεται σε βακτηριακή λοίμωξη, κυρίως από Escherichia coli που προέρχεται από την εντερική χλωρίδα.
Είναι η συχνότερη λοίμωξη του ουροποιητικού και αφορά κυρίως γυναίκες: περίπου μία στις δύο θα εμφανίσει τουλάχιστον ένα επεισόδιο στη ζωή της, λόγω της βραχύτερης ουρήθρας και της ανατομικής γειτνίασης με τον κόλπο και το ορθό. Στους άνδρες η κυστίτιδα είναι σπανιότερη και θεωρείται πάντα επιπλεγμένη, δηλαδή απαιτεί διερεύνηση υποκείμενης αιτίας.
Συμπτώματα κυστίτιδας
- Καύσος, τσούξιμο και πόνος κατά την ούρηση (δυσουρία)
- Συχνουρία με μικρές ποσότητες ούρων κάθε φορά
- Επιτακτική, ακατάσχετη ανάγκη για ούρηση
- Πόνος ή πίεση στο υπογάστριο, πάνω από την ήβη
- Θολά, δύσοσμα ή αιματηρά ούρα
- Αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης
- Απουσία πυρετού - η παρουσία πυρετού και οσφυαλγίας υποδηλώνει πυελονεφρίτιδα
Κυστίτιδα που επανέρχεται;
Δύο επεισόδια σε έξι μήνες ή τρία σε έναν χρόνο δεν είναι κακή τύχη – είναι ένδειξη ότι κάτι υποκείμενο συντηρεί το πρόβλημα και χρειάζεται ολοκληρωμένη διερεύνηση.
Διάγνωση
Η διάγνωση τίθεται με γενική εξέταση ούρων και επιβεβαιώνεται με καλλιέργεια ούρων και αντιβιόγραμμα, που πρέπει να λαμβάνεται πάντα πριν από την έναρξη της αντιβίωσης. Σε υποτροπιάζουσα ή επιπλεγμένη κυστίτιδα, καθώς και σε κάθε άνδρα, ο έλεγχος επεκτείνεται με υπερηχογράφημα νεφρών και κύστης, μέτρηση υπολειπόμενου όγκου ούρων και, όπου ενδείκνυται, κυστεοσκόπηση και αξονική ουρογραφία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν συνυπάρχει ανώδυνη αιματουρία ή όταν τα συμπτώματα επιμένουν με αρνητικές καλλιέργειες: στην πρώτη περίπτωση πρέπει να αποκλειστεί όγκος της κύστης, στη δεύτερη τίθεται το ενδεχόμενο διάμεσης κυστίτιδας.
Θεραπεία κυστίτιδας
Η απλή, μη επιπλεγμένη κυστίτιδα αντιμετωπίζεται με σύντομο κύκλο στοχευμένης αντιβίωσης, συνήθως 3 έως 5 ημερών, με άφθονα υγρά και αναλγητικά για την ανακούφιση των συμπτωμάτων. Η επιπλεγμένη κυστίτιδα, καθώς και κάθε περίπτωση σε άνδρα, απαιτεί μεγαλύτερη διάρκεια αγωγής και διερεύνηση της αιτίας.
Για την πρόληψη των υποτροπών εφαρμόζονται: επαρκής ενυδάτωση με τουλάχιστον 2 λίτρα ημερησίως, ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφή, αποφυγή κολπικών πλύσεων και ερεθιστικών προϊόντων, D-μαννόζη, προβιοτικά, τοπικά οιστρογόνα στην εμμηνόπαυση και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενδοκυστικές εγχύσεις υαλουρονικού οξέος για την αποκατάσταση του προστατευτικού στρώματος της κύστης.
Πόσο διαρκεί μια κυστίτιδα;
Με σωστή αντιβίωση τα συμπτώματα υποχωρούν αισθητά μέσα σε 24-48 ώρες και εξαφανίζονται σε 3-5 ημέρες. Αν μετά από 48-72 ώρες αγωγής δεν υπάρχει βελτίωση, χρειάζεται επανεκτίμηση και έλεγχος του αντιβιογράμματος, γιατί πιθανόν το μικρόβιο είναι ανθεκτικό.
Μπορεί να περάσει χωρίς αντιβιοτικά;
Μια ήπια κυστίτιδα μπορεί να υποχωρήσει με άφθονα υγρά και συμπτωματική αγωγή σε ένα ποσοστό γυναικών. Ωστόσο, χωρίς θεραπεία υπάρχει κίνδυνος ανιούσας λοίμωξης και πυελονεφρίτιδας. Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται από γιατρό, ιδίως αν υπάρχει πυρετός ή οσφυαλγία.
Γιατί οι γυναίκες παθαίνουν πιο συχνά κυστίτιδα;
Λόγω ανατομίας: η γυναικεία ουρήθρα έχει μήκος 4-5 cm έναντι 20-25 cm στον άνδρα και το στόμιό της βρίσκεται κοντά στον κόλπο και το ορθό. Έτσι τα εντερικά βακτήρια φτάνουν πολύ ευκολότερα στην κύστη.
Τι είναι η διάμεση κυστίτιδα και πώς διαφέρει;
Η διάμεση κυστίτιδα είναι χρόνια φλεγμονή της κύστης χωρίς μικρόβιο. Τα συμπτώματα μοιάζουν, αλλά οι καλλιέργειες είναι επανειλημμένα αρνητικές και τα αντιβιοτικά δεν βοηθούν καθόλου. Χρειάζεται εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση.
Βοηθούν πραγματικά τα cranberry και η D-μαννόζη;
Η D-μαννόζη έχει τα πιο ενθαρρυντικά δεδομένα: εμποδίζει την προσκόλληση της E. coli στο τοίχωμα της κύστης. Τα σκευάσματα cranberry με επαρκή περιεκτικότητα σε προανθοκυανιδίνες μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη, όχι όμως στη θεραπεία ενεργού λοίμωξης.
Η κυστίτιδα στον άνδρα είναι σοβαρή;
Κάθε κυστίτιδα σε άνδρα θεωρείται επιπλεγμένη και απαιτεί διερεύνηση. Συνήθως υποκρύπτει καλοήθη υπερπλασία προστάτη με υπολειπόμενα ούρα, προστατίτιδα, λιθίαση, στένωση ουρήθρας ή, σπανιότερα, όγκο. Δεν αντιμετωπίζεται ποτέ με απλή εμπειρική αντιβίωση.
Διαβάστε επίσης
Σπάστε τον κύκλο των υποτροπών
Ο Δρ. Βασίλειος Γκολεζάκης διερευνά την υποκείμενη αιτία της υποτροπιάζουσας κυστίτιδας και σχεδιάζει εξατομικευμένο πλάνο πρόληψης, πέρα από τα επαναλαμβανόμενα αντιβιοτικά.