Αίμα στα Ούρα (Αιματουρία): Πότε Δείχνει Πέτρα στα Νεφρά
Αίμα στα ούρα: η θέα του κατά τη διάρκεια της ούρησης αποτελεί μία από τις πιο τρομακτικές και αγχωτικές εμπειρίες που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, το πρώτο συναίσθημα που κυριεύει τον ασθενή είναι ο πανικός, καθώς το αίμα στο μυαλό μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με κάποιον σοβαρό κίνδυνο ή κάποια απειλητική για τη ζωή νόσο. Ωστόσο, στην Ουρολογία το αίμα στα ούρα, μια κατάσταση γνωστή με τον ιατρικό όρο αιματουρία, είναι ένα σύμπτωμα και όχι από μόνο του μια ασθένεια.
Οι αιτίες που κρύβονται πίσω από την αιματουρία ποικίλλουν σε σοβαρότητα. Μπορεί να οφείλεται σε κάτι απλό και εύκολα αντιμετωπίσιμο, όπως μια ουρολοίμωξη ή μια μικρή πέτρα, αλλά μπορεί επίσης να αποτελεί το πρώτο και μοναδικό προειδοποιητικό σημάδι μιας σοβαρής κακοήθειας, όπως ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης ή του νεφρού. Το παρόν, εκτενές άρθρο έχει σκοπό να σας καθοδηγήσει με επιστημονική ακρίβεια και ψυχραιμία στο τι ακριβώς είναι η αιματουρία, ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες της, πότε σχετίζεται άμεσα με τη λιθίαση του ουροποιητικού (πέτρες) και ποια είναι τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσετε άμεσα σε συνεργασία με τον Ουρολόγο σας.
Τι Είναι η Αιματουρία; Κατανοώντας τις Δύο Βασικές της Μορφές
Οι νεφροί λειτουργούν ως τα υπερσύγχρονα φίλτρα του οργανισμού μας. Καθαρίζουν το αίμα από τις τοξίνες και τα περιττά υγρά, παράγοντας τα ούρα. Τα ούρα στη συνέχεια ταξιδεύουν μέσω των ουρητήρων στην ουροδόχο κύστη, όπου και αποθηκεύονται μέχρι να αποβληθούν από το σώμα μέσω της ουρήθρας. Φυσιολογικά, ο "ηθμός" (το φίλτρο) των νεφρών δεν επιτρέπει στα ερυθρά αιμοσφαίρια (τα κύτταρα του αίματος) να περάσουν στα ούρα. Όταν, για οποιονδήποτε λόγο, αίμα καταφέρει να διαρρεύσει σε αυτό το κλειστό σύστημα, έχουμε την αιματουρία.
Ανάλογα με το αν το αίμα είναι ορατό με γυμνό μάτι ή όχι, η αιματουρία χωρίζεται σε δύο κύριες κατηγορίες:
Μακροσκοπική (Εμφανής) Αιματουρία
Σε αυτή την περίπτωση, η ποσότητα του αίματος στα ούρα είναι αρκετή ώστε να αλλάξει το χρώμα τους. Τα ούρα μπορεί να έχουν χρώμα ροζ, έντονο κόκκινο, ή ακόμα και καφέ σκούρο (σαν το χρώμα του τσαγιού ή της Coca-Cola). Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι χρειάζεται μόλις ένα χιλιοστό του λίτρου (1 ml) αίματος για να χρωματίσει κόκκινα τα ούρα. Αυτό σημαίνει ότι, παρόλο που η εικόνα μπορεί να προκαλεί τρόμο, η πραγματική απώλεια αίματος είναι συνήθως ελάχιστη και σπάνια οδηγεί σε αναιμία. Ορισμένες φορές, στη μακροσκοπική αιματουρία μπορεί να συνυπάρχουν και πήγματα αίματος (θρόμβοι), η αποβολή των οποίων προκαλεί πόνο και μπορεί να φράξει την ουρήθρα προκαλώντας αδυναμία ούρησης (επίσχεση).
Μικροσκοπική (Αφανής) Αιματουρία
Εδώ, τα ούρα έχουν το φυσιολογικό, διαυγές κίτρινο χρώμα τους. Ο ασθενής δεν έχει απολύτως καμία οπτική ένδειξη ότι υπάρχει αίμα. Η ανακάλυψη γίνεται εντελώς τυχαία, κατά τη διάρκεια ενός προληπτικού check-up ή μιας γενικής εξέτασης ούρων. Ο μικροβιολόγος βλέπει στο μικροσκόπιο ερυθρά αιμοσφαίρια σε αριθμό μεγαλύτερο από το φυσιολογικό όριο (συνήθως >3 ερυθρά αιμοσφαίρια ανά οπτικό πεδίο). Η μικροσκοπική αιματουρία είναι το ίδιο σημαντική με τη μακροσκοπική και απαιτεί τον ίδιο σχολαστικό ουρολογικό έλεγχο, καθώς οι παθήσεις που την προκαλούν είναι ακριβώς οι ίδιες.
Σημείωση – Η Ψευδοαιματουρία: Δεν είναι κάθε κόκκινο χρώμα στα ούρα αίμα. Η κατανάλωση συγκεκριμένων τροφών, όπως τα παντζάρια, τα βατόμουρα, ή το ραβέντι, καθώς και ορισμένα φάρμακα (όπως η ριφαμπικίνη, η φαινυτοΐνη ή κάποιες βιταμίνες Β) μπορούν να χρωματίσουν τα ούρα κόκκινα ή πορτοκαλί. Μια απλή γενική εξέταση ούρων μπορεί να διαχωρίσει την πραγματική αιματουρία από την ψευδοαιματουρία, επιβεβαιώνοντας την απουσία ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Ποιες Είναι οι Συχνότερες Αιτίες για το Αίμα στα Ούρα;
Το ουροποιητικό σύστημα είναι ευρύ (νεφροί, ουρητήρες, κύστη, προστάτης, ουρήθρα) και το αίμα μπορεί να προέρχεται από οποιοδήποτε σημείο της διέλευσης των ούρων. Οι κυριότερες και πιο συχνές αιτίες περιλαμβάνουν:
Ουρολοιμώξεις (Κυστίτιδα & Πυελονεφρίτιδα)
Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού είναι η πιο συχνή αιτία αιματουρίας, ειδικά στις γυναίκες. Όταν βακτήρια (συνήθως το E. Coli) εισέλθουν στην ουροδόχο κύστη μέσω της ουρήθρας, προκαλούν φλεγμονή (κυστίτιδα). Το τοίχωμα της κύστης γίνεται ερεθισμένο και οιδηματώδες, με αποτέλεσμα τα μικρά τριχοειδή αγγεία να "σπάνε" και να αιμορραγούν. Το αίμα σε αυτή την περίπτωση συνοδεύεται συνήθως από πόνο ή τσούξιμο κατά την ούρηση (δυσουρία), συχνή ούρηση, και έντονη, επιτακτική ανάγκη για ούρηση, καθώς και δύσοσμα ή θολά ούρα. Εάν η λοίμωξη φτάσει στους νεφρούς (πυελονεφρίτιδα), τα συμπτώματα θα περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό, ρίγος και πόνο στη μέση.
Καλοήθης Υπερπλασία Προστάτη (ΚΥΠ)
Στους άνδρες άνω των 50 ετών, ο προστάτης αδένας (που περιβάλλει την ουρήθρα ακριβώς κάτω από την κύστη) συχνά διογκώνεται. Καθώς ο αδένας μεγαλώνει, ασκεί πίεση στην ουρήθρα και εμποδίζει τη φυσιολογική ροή των ούρων. Αυτή η κατάσταση μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό στα αιμοφόρα αγγεία του προστάτη, οδηγώντας σε μικροσκοπική ή μακροσκοπική αιματουρία. Συνήθως συνοδεύεται από δυσκολία στην έναρξη της ούρησης, αδύναμη ροή και ανάγκη για νυχτερινή ούρηση (νυκτουρία).
Κακοήθειες (Καρκίνος Ουροποιητικού)
Αυτός είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο η αιματουρία δεν πρέπει ποτέ να αγνοείται. Ο καρκίνος της ουροδόχου κύστης, του νεφρού, ή πιο σπάνια του προστάτη, έχει ως πρώτο, και συχνά μοναδικό, σύμπτωμα το αίμα στα ούρα. Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο του καρκίνου είναι ότι η αιματουρία είναι συνήθως ανώδυνη. Ο ασθενής βλέπει αίμα, αλλά δεν πονάει, δεν έχει τσούξιμο, δεν έχει πυρετό. Το αίμα μπορεί να εμφανιστεί μια μέρα, να εξαφανιστεί την επόμενη, κάνοντας τον ασθενή να εφησυχάσει εσφαλμένα. Οι καπνιστές και τα άτομα που εκτίθενται σε βιομηχανικά χημικά διατρέχουν πολύ υψηλότερο κίνδυνο.
Νεφρικές Νόσοι (Σπειραματονεφρίτιδες)
Η μικροσκοπική αιματουρία είναι συχνό σύμπτωμα παθήσεων που επηρεάζουν τα "φίλτρα" των νεφρών (σπειράματα). Η σπειραματονεφρίτιδα μπορεί να είναι μέρος μιας συστηματικής νόσου (όπως ο διαβήτης) ή να εμφανιστεί αυτόνομα. Συνήθως, σε αυτές τις περιπτώσεις, η αιματουρία συνυπάρχει με την παρουσία πρωτεΐνης στα ούρα (λευκωματουρία) και οίδημα (πρήξιμο) στα άκρα.
Τραυματισμός
Ένα ισχυρό χτύπημα στη μέση, στην πλάτη ή στην περιοχή της κοιλιάς από ένα αθλητικό ατύχημα ή ένα τροχαίο, μπορεί να τραυματίσει τους νεφρούς ή την κύστη, προκαλώντας άμεση αιμορραγία που γίνεται εμφανής στα ούρα.
Φαρμακευτική Αγωγή
Άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα (όπως Salospir, Sintrom, Xarelto, Eliquis) έχουν αυξημένη προδιάθεση για αιμορραγίες. Ενώ τα ίδια τα φάρμακα συνήθως δεν προκαλούν την υποκείμενη βλάβη, δρουν ως "ενισχυτές": μεγεθύνουν μια ελάχιστη, ασήμαντη αιμορραγία (π.χ. από έναν ελαφρύ ερεθισμό) μετατρέποντάς την σε ορατή μακροσκοπική αιματουρία.
Η "Αιματουρία των Δρομέων" (Exercise-induced Hematuria)
Η έντονη, παρατεταμένη σωματική άσκηση, ιδίως το τρέξιμο μεγάλων αποστάσεων (μαραθώνιος), μπορεί να προκαλέσει παροδική αιματουρία. Αυτό συμβαίνει λόγω επαναλαμβανόμενων μικροτραυματισμών της ουροδόχου κύστης όταν αυτή είναι άδεια και τρίβεται στα οστά της λεκάνης, ή λόγω ήπιας ισχαιμίας του νεφρού κατά την άσκηση. Συνήθως υποχωρεί από μόνη της μέσα σε 24-48 ώρες με ξεκούραση.
Πότε το Αίμα στα Ούρα Δείχνει Πέτρα στα Νεφρά (Ουρολιθίαση);
Ένα μεγάλο ποσοστό των περιστατικών αιματουρίας στα επείγοντα περιστατικά οφείλεται στην ύπαρξη κάποιας πέτρας (λίθου) στο ουροποιητικό σύστημα. Η δημιουργία λίθων (νεφρολιθίαση ή ουρολιθίαση) αποτελεί μια από τις πιο συχνές και επώδυνες ουρολογικές παθήσεις.
Ο Μηχανισμός του Τραυματισμού
Οι πέτρες στους νεφρούς δεν είναι λείες σαν βότσαλα. Οι περισσότερες, ιδιαίτερα αυτές που αποτελούνται από οξαλικό ή φωσφορικό ασβέστιο, έχουν ακανόνιστο σχήμα με αιχμηρές, οδοντωτές γωνίες και προεξοχές (μοιάζουν στο μικροσκόπιο σαν "αστεράκια" ή αχινοί).
Η εσωτερική επένδυση του νεφρού, του ουρητήρα και της κύστης καλύπτεται από έναν υπερευαίσθητο βλεννογόνο, το ουροθήλιο. Όταν μια πέτρα αρχίσει να μετακινείται:
- Αποκολλάται από το νεφρό.
- Εισέρχεται στον στενό σωλήνα του ουρητήρα, ο οποίος έχει διάμετρο μόλις λίγα χιλιοστά.
- Ο ουρητήρας κάνει σπασμωδικές κινήσεις για να σπρώξει την πέτρα προς τα κάτω.
Κατά τη διάρκεια αυτής της βίαιης μετακίνησης, η αιχμηρή πέτρα "ξύνει" και τραυματίζει τα ευαίσθητα τοιχώματα του ουρητήρα ή του νεφρού. Αυτή η μηχανική τριβή, ο μικροτραυματισμός και η επακόλουθη τοπική φλεγμονή, προκαλούν τη ρήξη μικρών τριχοειδών αγγείων. Το αποτέλεσμα είναι η απελευθέρωση αίματος, το οποίο αναμειγνύεται με τα ούρα, προκαλώντας είτε μικροσκοπική είτε εμφανή μακροσκοπική αιματουρία.
Πώς ξεχωρίζουμε την αιματουρία της πέτρας από άλλες αιτίες;
Στην περίπτωση της πέτρας, η αιματουρία σχεδόν ποτέ δεν είναι ένα σιωπηλό σύμπτωμα. Ο κανόνας λέει ότι η αιματουρία της λιθίασης είναι επώδυνη. Εάν το αίμα στα ούρα σας σχετίζεται με πέτρα, πιθανότατα θα βιώσετε τη δραματική κλινική εικόνα του Κολικού του Νεφρού. Τα συμπτώματα που συνοδεύουν το αίμα και "φωνάζουν" ότι πρόκειται για λιθίαση είναι:
- Οξύς, ξαφνικός, διαξιφιστικός πόνος: Ο πόνος ξεκινά απότομα στην περιοχή της μέσης (οσφύς) και αντανακλά (απλώνεται) προς τα εμπρός και κάτω, στην κοιλιά, στη βουβωνική χώρα ή στα γεννητικά όργανα.
- Πόνος κατά κύματα: Η ένταση του πόνου ανεβοκατεβαίνει, ακολουθώντας τους σπασμούς του ουρητήρα που προσπαθεί να αποβάλλει την πέτρα.
- Γαστρεντερικές διαταραχές: Ο οξύς νεφρικός πόνος συνοδεύεται σχεδόν πάντα από έντονη ναυτία και εμέτους.
- Ανικανότητα εύρεσης ανακουφιστικής στάσης: Ο ασθενής είναι διαρκώς ανήσυχος, περπατάει, διπλώνεται στα δύο, μην μπορώντας να βρει μια θέση που να καταπραΰνει τον πόνο (σε αντίθεση με άλλους πόνους στην κοιλιά).
Αν, λοιπόν, δείτε αίμα στα ούρα σας και ταυτόχρονα νιώθετε έναν αφόρητο πόνο στη μέση σας που σας προκαλεί τάση για εμετό, η πιθανότητα να έχετε πέτρα είναι μεγάλη.
Πώς Γίνεται η Διάγνωση; Η Διαδρομή προς την Αιτία
Επειδή, όπως είδαμε, το αίμα στα ούρα μπορεί να υποδηλώνει από μια απλή φλεγμονή μέχρι καρκίνο, ο πλήρης ουρολογικός έλεγχος είναι απολύτως υποχρεωτικός, ανεξάρτητα από το αν το αίμα εμφανίστηκε μόνο μία φορά. Ο Ουρολόγος ακολουθεί ένα συγκεκριμένο διαγνωστικό πρωτόκολλο, το οποίο περιλαμβάνει:
- Λήψη Ιστορικού & Κλινική Εξέταση: Ο ιατρός θα σας ρωτήσει εάν πονάτε, αν καπνίζετε (ο υπ' αριθμόν ένα παράγοντας κινδύνου για καρκίνο της κύστης), αν λαμβάνετε φάρμακα, και αν υπάρχει ιστορικό λιθίασης ή καρκίνου στην οικογένεια.
- Γενική και Καλλιέργεια Ούρων: Επιβεβαιώνει την παρουσία ερυθρών αιμοσφαιρίων και ελέγχει για την ύπαρξη λευκών αιμοσφαιρίων και βακτηρίων, που θα υποδείξουν μια πιθανή ουρολοίμωξη.
- Υπερηχογράφημα (U/S) Νεφρών, Ουρητήρων, Κύστεως & Προστάτη: Μια γρήγορη, μη επεμβατική εξέταση ρουτίνας που μπορεί να εντοπίσει πέτρες μέσα στα νεφρά, όγκους, ή διόγκωση του προστάτη. Είναι εξαιρετικό εργαλείο για την εκτίμηση της αρχικής κατάστασης.
- Αξονική Τομογραφία (Αξονική Πυελογραφία – CT Urography): Αν ο υπέρηχος δεν δώσει σαφείς απαντήσεις ή αν υπάρχει ισχυρή υποψία λιθίασης στον ουρητήρα (σημείο που δεν δύναται να εκτιμηθεί με τον υπέρηχο), η αξονική χωρίς σκιαγραφικό είναι το "Gold Standard". Απεικονίζει με απόλυτη λεπτομέρεια το σύνολο του ουροποιητικού συστήματος και εντοπίζει πέτρες έστω και ενός χιλιοστού.
- Κυστεοσκόπηση: Εάν υπάρχει υποψία κακοήθειας ή η αιματουρία παραμένει ανεξήγητη, αποτελεί την πιο καθοριστική εξέταση. Με τη χρήση ενός υπερσύγχρονου, εύκαμπτου κυστεοσκοπίου (ένα πολύ λεπτό σωληνάκι με κάμερα στην άκρη), ο Ουρολόγος ελέγχει το εσωτερικό της ουρήθρας και της ουροδόχου κύστης κάτω από άμεση όραση. Παλαιότερα, η διαδικασία με άκαμπτα εργαλεία ήταν άβολη. Σήμερα, η εύκαμπτη κυστεοσκόπηση στο ιατρείο διαρκεί λίγα λεπτά, είναι ουσιαστικά ανώδυνη (χρησιμοποιείται τοπικό αναισθητικό gel) και εξαιρετικά ασφαλής.
Τα "Red Flags": Πότε Πρέπει να Επισκεφθείτε Άμεσα τον Ουρολόγο
Κάθε επεισόδιο αιματουρίας, έστω και ένα, απαιτεί διερεύνηση. Ωστόσο, ορισμένα σημάδια καθιστούν την ιατρική εκτίμηση κατεπείγουσα:
- Ανώδυνη, αδικαιολόγητη αιματουρία: Αν βλέπετε αίμα χωρίς να έχετε κανέναν πόνο ή τσούξιμο. Είναι το πιο ύπουλο σύμπτωμα του καρκίνου της κύστης.
- Πήγματα Αίματος (Θρόμβοι): Η παρουσία θρόμβων υποδηλώνει μεγαλύτερη αιμορραγία και κίνδυνο απόφραξης της ουρήθρας (επίσχεση ούρων).
- Συνύπαρξη Υψηλού Πυρετού (>38°C) και Ρίγους: Υποδηλώνει σοβαρή λοίμωξη (πυελονεφρίτιδα) ή λοίμωξη πίσω από μια πέτρα που έχει φράξει τον ουρητήρα, μια κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε ουροσήψη.
- Πλήρης Αδυναμία Ούρησης (Ανουρία): Εάν νιώθετε την κύστη σας γεμάτη αλλά δεν μπορείτε να ουρήσετε καθόλου, απαιτείται άμεση αποσυμφόρηση (τοποθέτηση καθετήρα).
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ) για την Αιματουρία
Είδα μία φορά αίμα στα ούρα μου, αλλά μετά τα ούρα καθάρισαν. Πρέπει να ανησυχώ;
Ναι. Η αιματουρία είναι συχνά διαλείπουσα, ιδιαίτερα όταν οφείλεται σε όγκους της ουροδόχου κύστης. Το αίμα μπορεί να εμφανιστεί μία φορά, να εξαφανιστεί για μήνες και ο ασθενής να νομίζει ότι το πρόβλημα λύθηκε, χάνοντας πολύτιμο χρόνο για έγκαιρη διάγνωση. Ακόμα και ένα μοναδικό επεισόδιο μακροσκοπικής αιματουρίας απαιτεί πλήρη ουρολογικό έλεγχο.
Είναι επικίνδυνη η μικροσκοπική αιματουρία που βρέθηκε σε τυχαίες εξετάσεις;
Η μικροσκοπική αιματουρία δεν είναι άμεσα απειλητική, αλλά δεν πρέπει να αγνοείται. Μπορεί να οφείλεται σε μια αθώα μικρή πέτρα (άμμο) ή σε ήπια φλεγμονή, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις (περίπου 5-10% των ασθενών) υποκρύπτει κάποια κακοήθεια, ιδίως σε ασθενείς άνω των 40 ετών.
Παίρνω αντιπηκτικά φάρμακα (π.χ. Salospir, Sintrom) και είδα αίμα. Να τα σταματήσω αμέσως;
Ποτέ μην διακόπτετε τα αντιπηκτικά φάρμακα χωρίς ιατρική συμβουλή από τον καρδιολόγο και τον ουρολόγο σας. Όπως προαναφέρθηκε, τα αντιπηκτικά σπάνια δημιουργούν το πρόβλημα. Συνήθως "ξεσκεπάζουν" μια ήδη υπάρχουσα βλάβη (όπως μια πέτρα, έναν φλεγμονώδη πολύποδα ή έναν όγκο). Πρέπει να ελεγχθείτε ουρολογικά ανεξάρτητα από τα φάρμακα που λαμβάνετε.
Ποιες τροφές μπορούν να χρωματίσουν τα ούρα κόκκινα, ξεγελώντας με;
Η συχνότερη αιτία "διατροφικής ψευδοαιματουρίας" είναι τα παντζάρια (η κατάσταση ονομάζεται beeturia). Επίσης, τα σμέουρα (raspberries), τα μούρα, μεγάλες ποσότητες βιταμίνης C, βιταμίνες του συμπλέγματος Β (που τα κάνουν έντονα φωσφοριζέ πορτοκαλί) και ορισμένες χρωστικές ζαχαροπλαστικής μπορούν να αλλοιώσουν το χρώμα των ούρων.
Μπορεί το άγχος ή το στρες να προκαλέσει αίμα στα ούρα;
Όχι. Σε αντίθεση με άλλες παθήσεις που σχετίζονται με την ψυχολογία (όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου), η αιματουρία έχει πάντα υποκείμενο ανατομικό, οργανικό ή παθολογικό αίτιο. Το στρες δεν προκαλεί ποτέ αιμορραγία στο ουροποιητικό. Αν δείτε αίμα, υπάρχει κάποιο φυσικό αίτιο που πρέπει να ερευνηθεί.
Λίγα λόγια για τον Χειρουργό Ουρολόγο Βασίλειο Γκολεζάκη
Η διερεύνηση της αιματουρίας απαιτεί μεθοδικότητα, ψυχραιμία και τη χρήση ιατρικού εξοπλισμού αιχμής, ώστε να δοθεί ασφαλής και ξεκάθαρη απάντηση στον ασθενή, απαλλάσσοντάς τον από το άγχος. Ο Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος Βασίλειος Γκολεζάκης διαθέτει μεγάλη εμπειρία στη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση όλων των παθήσεων του ουροποιητικού συστήματος.
Στο σύγχρονο ιατρείο του παρέχονται εξειδικευμένες υπηρεσίες, όπως η ανώδυνη εύκαμπτη κυστεοσκόπηση και ο λεπτομερής υπερηχογραφικός έλεγχος, προσφέροντας άμεση και ακριβή διάγνωση για τα αίτια της αιματουρίας, της λιθίασης ή των παθήσεων του προστάτη. Μην αφήνετε ένα τόσο κρίσιμο σύμπτωμα στην τύχη του και μην προβαίνετε σε αυτοδιάγνωση μέσω του διαδικτύου.
Εάν εμφανίζετε επίμονα ή υποτροπιάζοντα συμπτώματα, μην τα αφήνετε στην τύχη τους. Επικοινωνήστε με το ιατρείο για ραντεβού και πλήρη ουρολογικό έλεγχο.